Καλοκαίρι του ’63. Σταφυλοχώρι της επαρχίας — χωριό που δεν θα αναγνωρίσεις αμέσως, γιατί όλα τα χωριά της πατρίδας μας του μοιάζουν, λίγο πολύ, τέτοιες βραδιές.

Η Αδελφότης Γυναικών στήνει τη Γιορτή του Σταφυλιού με τρεις στρώσεις επισημότητας στην αφίσα της, σαν σφολιάτα ένα πράγμα: στο κάτω μέρος το ίδιο το Σταφυλοχώρι, στη μέση ο δημοτικός πολιτιστικός θεσμός, κι από πάνω, σαν σκέπασμα, η αιγίδα της Περιφέρειας — για να μοιάσει η δουλειά τριάντα γυναικών με επίτευγμα θεσμικής μέριμνας.

Και το κερασάκι; Μια κυβερνητική ομιλήτρια, η κυρία Μανταλένα.

Το σκηνικό, στην αυλή του σχολείου, στήνεται με σεβασμό στην παράδοση. Γιρλάντες με λάμπες κρεμασμένες στις μουριές, ένα συγκρότημα με ντέφι και κλαρίνο, κι ένας πάγκος γεμάτος πιάτα: ό,τι έφτιαξε η κάθε νοικοκυρά, δωρεάν για όλο το χωριό. Δίπλα, η λαχειοφόρος — ένα τραπέζι, μια κάλπη, κι ένα κατσαρόλι σκεπασμένο με πετσέτα, πρώτο δώρο.

Στην είσοδο, δύο νέοι με φωτογραφικές μηχανές περιμένουν υπομονετικά τον δήμαρχο. Ο ένας, ο Τάσος, δημοτικός ρεπόρτερ, κρατά σημειωματάριο και μολύβι με σχολαστικότητα Άγγλου αποικιακού υπαλλήλου. Ο μαθητευόμενος του, από το Συμβούλιο Νέων, μετρά τα φλας: «Δώδεκα ως τώρα, πρόεδρε.» «Σημείωσέ το», απαντά ο Τάσος με επαγγελματική σοβαρότητα. Έχει μάθει, από τον μέντορά του, πως στην επαρχία τα φλας μετριούνται σαν ψήφοι. Εξάλλου, στη «χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας», ο φακός δεν φωτίζει· καταγράφει.

Η Μανταλένα, βέβαια, δεν έκανε τίποτα το παράνομο δεχόμενη την πρόσκληση να παρευρεθεί ως γκεστ της εκδήλωσης — αντιθέτως, έκανε ακριβώς αυτό που κάνει κάθε «Μαυρογιαλούρος» πολιτικός σε καιρό εκλογών: εμφανίστηκε. Κι έχουμε μπει πλέον, ας μην κρυβόμαστε, σε τέτοιο καιρό· όλη η επαρχία μιλάει πια ανοιχτά για τις επικείμενες εθνικές κάλπες, γι’ αυτό και τα πανηγύρια των σταφυλιών στήνονται φέτος άρον άρον, μπας και κάθε λογής Μανταλένα τρυγήσει κανά άγουρο ψήφο, πριν ανέβουν τα σάκχαρα…

(Μια παρένθεση για τους σχολαστικούς: οι παλιοί υπολόγιζαν πως τα σταφύλια δεν αγγίζονται πριν τη γιορτή του Σωτήρος, την 6η Αυγούστου — άγραφος νόμος, τον τηρούσαν ως την παραμονή. Στο Σταφυλοχώρι, φέτος, το τσαμπί δρέπεται δεκατρείς μέρες νωρίτερα. Μα κι οι μεγάλες ιστορίες, αγαπητέ αναγνώστη, από μικρές ασέβειες αρχίζουν.)

Κι έπειτα, φυσικά, η μουσική. Ο κατάλογος των ερμηνευτών δεν αφήνει περιθώρια παρεξήγησης για το είδος της βραδιάς: είναι το τυπικό, δοκιμασμένο μενού κάθε πανηγυριού της χώρας, με τον Γιάννη Κατσιγιάννη στην κορυφή — πράγμα που σημαίνει, σχεδόν μαθηματικά, πως αμέσως μετά την ομιλία της Μανταλένας το πλήθος θ’ ακούσει, σαν μουσικό-πολιτικό συμπέρασμα, το πιο viral τραγούδι του λαϊκοδημοτικού αοιδού : τα «Μανταλάκια»!

Ίσως, τελικά, να μην είναι καθόλου τυχαίο το γεγονός οτι η Αδελφότης των  Γυναικών επέλεξε  τον Κατσιγιάννη να ντύσει μουσικά την εμφάνιση της φιλόδοξης πολιτικού με τα «Μανταλάκια», και την Έλενα Χαραμή να τραγουδήσει αμέσως μετά την «Κουμπάρα», για να σύρει ο δήμαρχος τον καθιερωμένο χορό!

Όποιος έκλεισε το μουσικό σχήμα φαίνεται πως είχε πολύ χιούμορ…

Το χωριό, βέβαια, δεν είναι αφελές · απλώς διασκεδάζει με ό,τι του σερβίρουν, κρατώντας πάντα, ήσυχα, τον δικό του λογαριασμό…

Γιατί, ας το πούμε καθαρά: τι απ’ όλα θα θυμάται όταν σβήσουν τα φώτα — τον χαιρετισμό της Μανταλένας, την αιγίδα της Περιφέρειας, τη λαχειοφόρο, ή τον σκοπό από τα «Μανταλάκια» του Κατσιγιάννη και την «Κουμπάρα» της Χαραμή;