Το είδαμε κι αυτό! Στο Ξυλόκαστρο, όπου η βιοκλιματική ανάπλαση της πλατείας του Αγίου Βλασίου — εμβληματικό έργο της ΟΧΕ των τριών Δήμων Νεμέας, Σικυωνίων και Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης — θα έπρεπε να συζητείται με μελέτες, ποσά και χρονοδιαγράμματα, η δημόσια αντιπαράθεση αναβαθμίστηκε… τεχνολογικά.

Βίντεο που φέρει την υπογραφή της μείζονος μειοψηφίας «Ορίζοντες Δημιουργίας», αναρτημένο στην προσωπική σελίδα του επικεφαλής της, Σπύρου Καραβά, παρουσιάζει — με επεξεργασία τεχνητής νοημοσύνης — τον δήμαρχο Βλάση Τσιώτο να δίνει εντολή σε υπάλληλό του: «Πάρε τηλέφωνο τα τρολ που ήταν υποψήφιές μας το 2019, να βγουν στο Facebook να κατηγορήσουν την αντιπολίτευση».

Και αμέσως μετά; Αμέσως μετά το βίντεο δείχνει την πραγματική, δημόσια παρέμβαση μιας επώνυμης δημότισσας του Ξυλοκάστρου. Μιας γυναίκας με γνωστή, μακρά πορεία στην κοινωνία των πολιτών, που υπερασπίστηκε — με λόγο κόσμιο, τεκμηριωμένο και πολιτικό — τα δέντρα της πλατείας.

Ας κάνουμε την πρόσθεση που το μοντάζ μας ψιθυρίζει, χωρίς να τολμά να την εκφωνήσει: πλάνο πρώτο, ο δήμαρχος «στρατολογεί τρολ»· πλάνο δεύτερο, κοπτορραπτική αναδημοσίευση της δημόσιας παρέμβασης της δημότισσας στο Facebook. Άρα — συμπεραίνει μόνος του ο ανυποψίαστος θεατής — η δημότισσα είναι το «στρατολογημένο τρολ». Η συκοφαντία διά της παραθέσεως…

Και εδώ, πριν από την ηθική, ας μιλήσουν τα έγγραφα. Γιατί το βίντεο συνοδεύεται από έναν ισχυρισμό: ότι η αντιπολίτευση «ούτε έχει ενημερωθεί ούτε έχει τοποθετηθεί» για την ανάπλαση.

Ο δημόσιος φάκελος, όμως, λέει άλλη ιστορία. Η Στρατηγική ΟΧΕ των τριών Δήμων δεν έπεσε από τον ουρανό. Προετοιμάστηκε με διαδημοτική σύσκεψη στην Τρίπολη και παρουσιάστηκε σε δημόσια διαβούλευση στο Κέντρο Νεότητας Ξυλοκάστρου. Η Περιφέρεια Πελοποννήσου διέθεσε ειδική ηλεκτρονική πύλη δημόσιας διαβούλευσης, με ερωτηματολόγιο ανοικτό σε κατοίκους, επιχειρήσεις και φορείς των τριών δήμων. Στη συνέχεια εγκρίθηκε ομόφωνα με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Ξυλοκάστρου – Ευρωστίνης. Τα πρακτικά είναι δημόσια· η ψήφος του καθενός είναι εκεί, στη Διαύγεια, για όποιον θέλει να θυμάται. Μπορεί να μην έχει έρθει ακόμη η οριστική μελέτη στο Δημοτικό Συμβούλιο — αυτό είναι αλήθεια. Αλλά το «δεν γνωρίζουμε τίποτα» για ένα έργο που πέρασε ονομαστικά από το ίδιο το σώμα; Αυτό δεν είναι άγνοια. Είναι αμνησία κατ’ επιλογήν.

Υπάρχει μια παλιά αλήθεια, που η μεγάλη λογοτεχνία τη διατύπωσε καλύτερα από κάθε πολιτική επιστήμη, γράφοντας για πόλεις που τις χτύπησε η επιδημία. Αναφέρομαι στον Αλμπέρ Καμύ, που έγραψε την «Πανούκλα» για να πει κάτι απλό: ότι το κακό δεν χρειάζεται τέρατα· του αρκούν άνθρωποι που ονομάζουν λάθος τα πράγματα. Η πανούκλα, στο μυθιστόρημα, δεν είναι μόνο το μικρόβιο· είναι το ψέμα που εξαπλώνεται όταν οι λέξεις πάψουν να αντιστοιχούν στην πραγματικότητα.

Με αυτό το μέτρο, τι είναι ένα βίντεο που κατασκευάζει, με αλγόριθμο, λόγια που δεν ειπώθηκαν ποτέ; Είναι η μικρή, τοπική μας πανούκλα: η οργανωμένη αναντιστοιχία λέξεων και πραγμάτων.

Και τι είναι η δημότισσα μέσα σε αυτό το μοντάζ; Ό,τι πιο επικίνδυνο γνωρίζει η πολιτική ιστορία: ο επώνυμος πολίτης που εξαφανίζεται μέσα στην αφαίρεση. Δεν είναι πια η γυναίκα με το όνομα, τη διαδρομή και το επιχείρημα για τα δέντρα· είναι «το τρολ». Η αφαίρεση δεν χρειάζεται να απαντήσει σε επιχειρήματα· τα ακυρώνει πριν καν ακουστούν.

Έτσι λειτουργεί κάθε άνανδρη στοχοποίηση: πρώτα σου παίρνει το όνομα και μετά σε βαφτίζει «τρολ» που «ψάχνει θύματα να τσιμπήσουν». Ξεχνάει όμως ο κ. Καραβάς ότι ο δημόσιος διάλογος είναι οξυγόνο της πόλης, ενώ η στοχοποίηση της αντίθετης γνώμης είναι η επιτομή του φασισμού.

Στην αρχαία Αθήνα, πάλι, πριν αναλάβει κανείς δημόσιο αξίωμα, περνούσε από δοκιμασία: μια δημόσια εξέταση, όπου κάθε πολίτης μπορούσε να ρωτήσει: «Ποιοι είναι οι δεσμοί σου; Σε ποιους οφείλεις ; Ποιον υπηρετείς;». Όχι επειδή ο εξεταζόμενος ήταν ένοχος, αλλά επειδή η πόλις δικαιούταν να γνωρίζει.

Ας κάνουμε, λοιπόν, μια μικρή υπόθεση εργασίας. Αν η πλατεία του Ξυλοκάστρου καθυστερήσει, αν η «νέα διαβούλευση» παγώσει την ωρίμανση του έργου, αν χαθούν τα ορόσημα, οι πόροι της θα κάτσουν να περιμένουν ή θα ταξιδέψουν εκεί όπου υπάρχουν αδελφά έργα να τους υποδεχθούν; Η γνώμη μου είναι ότι ο χάρτης της ΟΧΕ δείχνει προς μία κατεύθυνση: ανατολικά, προς το Κιάτο, όπου τρέχει ήδη το αδελφό έργο της βιοκλιματικής ανάπλασης του παραλιακού μετώπου. Και ο Δήμος Σικυωνίων, ως συντονιστής, καραδοκεί να απορροφήσει κάθε ευρώ που θα βρεθεί χωρίς προορισμό.

Και επειδή παραπάνω αναφερθήκαμε στο ότι κάθε πολίτης θα μπορούσε να ρωτήσει τον κ. Καραβά «ποιοι είναι οι δεσμοί σου;», δεν αποτελεί μυστικό ότι ο κ. Καραβάς διατηρεί πολιτικούς δεσμούς με τον δήμαρχο Σικυωνίων.

Προφανώς οι πολιτικές φιλίες, ακόμη και οι επαγγελματικές συνεργασίες, δεν συνιστούν από μόνες τους κάτι επιλήψιμο. Όμως, όταν ο κ. Καραβάς, ως επικεφαλής της αντιπολίτευσης, πετάει στο τραπέζι μια διαδικασία νέας διαβούλευσης, της οποίας η αντικειμενική συνέπεια — ανεξαρτήτως προθέσεων, το υπογραμμίζουμε — είναι η καθυστέρηση του μοναδικού εμβληματικού έργου του δήμου του, τότε κι εμείς δεν του ζητούμε να απολογηθεί για το ενδεχόμενο τρολ, αλλά να διασκεδάσει ο ίδιος, δημόσια, κάθε αμφιβολία μιας τέτοιας υπόθεσης.

Στη δοκιμασία της αρχαίας πόλης, η σιωπή δεν ήταν απάντηση.

Ούτε στη δική μας εποχή είναι, κύριε Καραβά.