Προφανώς δεν κρίνω τις επιλογές των καλλιτεχνικών σχημάτων, που αντικειμενικά αποτελούν ό,τι ποιοτικότερο έχει παρουσιαστεί στο Κιάτο τα τελευταία χρόνια, έχοντας απόλυτη συνάφεια με το έργο του Γιάννη Σπανού. Ειδικά η εμπορική συναυλία του Σαββάτου είναι ένα σπουδαίο μουσικό γεγονός, ικανό από μόνο του να δημιουργήσει συνθήκες sold out. Η καλλιτεχνική αξία του σχήματος είναι αδιαμφισβήτητη, η δε μουσική σύνδεση της Πρωτοψάλτη με τον Σπανό, μέσω του άλμπουμ «Έξοδος Κινδύνου» του 1984, προσφέρει την απαραίτητη συγκινησιακή φόρτιση.
Βεβαίως, το πλέον εμβληματικό και πολυτραγουδισμένο κομμάτι αυτού του δίσκου είναι το «Σου το ’χω πει, σου το ’χω πει, δεν είμαι εγώ για προκοπή…» και πραγματικά γεννάται η απορία: σε ποιον θα το πρωτοαφιερώσει η Άλκηστις; Στον δήμαρχο, στη δημοτική αρχή συνολικά ή στον αντιδήμαρχο Πολιτισμού;

Πώς μπορεί να υπάρξει προκοπή σε έναν τόπο όταν η δημοτική αρχή, στον προϋπολογισμό του 2026, μηδενίζει προκλητικά το κονδύλι για τις εισοδηματικές ενισχύσεις σε ευάλωτες οικογένειες; Όταν δείχνει το πλέον σκληρό εισπρακτικό της πρόσωπο, χαρατσώνοντας με τροφεία τους παιδικούς σταθμούς, ή όταν εγγράφει για νέα έργα σε όλα τα σχολεία του Δήμου, στο Τεχνικό Πρόγραμμα του 2026, σχεδόν όσα ξοδεύει για τα επικοινωνιακά πυροτεχνήματα του Pre-Festival Opening Week;
Δεκαέξι χρόνια δήμαρχος είναι ο πάλαι ποτέ σοσιαλίζων κ. Σταματόπουλος και ακόμα δεν έμαθε ότι, όταν ο πολιτισμός αποσυνδέεται από την κοινωνική βάση, μετατρέπεται σε εργαλείο νεοφιλελεύθερης κυριαρχίας, αποπροσανατολισμού και επικοινωνιακής «βιτρίνας»;
Αλλά και με νεοφιλελεύθερους όρους να το δει κανείς, στο επαγγελματικό πολιτιστικό μάρκετινγκ, μια τέτοια ονοματοδοσία αποτελεί την κορυφαία στιγμή της πόλης και οφείλει να διεκδικεί την απόλυτη πρωτοκαθεδρία. Χαρακτηρίζοντας την εβδομάδα των εγκαινίων ως «προ-φεστιβαλική» (Pre-Festival), το Κέντρο Πολιτισμού «Γιάννης Σπανός» χάνει την μοναδικότητά του και αυτόματα μετατρέπεται σε «προθερμαντήρα» για τα «Σικυώνια 2026».

Αυτό κανείς δεν το σκέφτηκε ή το συμπεριληπτικό όραμα του κ. Σταματόπουλου για το νέο Κέντρο Πολιτισμού της πόλης ενσωματώνει και το επικοινωνιακό «ζέσταμα» των νταραβερτζήδων της αυλής (ή, αν προτιμάτε πιο σικ, ειδικών συνεργατών σε θέματα πολιτισμού); Ένα «ζέσταμα» που σχεδόν αγγίζει τα εξήντα χιλιάδες ευρώ, ώστε να τους ανοίξει η όρεξη για το κυρίως πιάτο των Σικυωνίων.

Πάμε τώρα στα επιμέρους δρώμενα, που το καθένα ξεχωριστά έχει αναμφίβολα τη δική του αξία. Ως ενιαίο σύνολο, όμως, επ’ ουδενί δεν αποτελούν τον συνδετικό κρίκο για την απαραίτητη αφύπνιση: ότι αυτές οι αποθήκες κουβαλούν τη μνήμη της σταφίδας, ως ιστορική γραμμή εξωστρέφειας, η οποία τέμνεται με τον μουσικό κόσμο που εξέφρασε ο Γιάννης Σπανός. Οι χώροι αυτοί φέρουν τη μνήμη της εποχής που το λιμάνι του Κιάτου αποτελούσε πνεύμονα εξαγωγής του «μαύρου χρυσού» και τα φορτία του συμμετείχαν στον μεγάλο αγώνα των πριμαρολίων για τις αγορές της Ευρώπης.
Αυτή η ιστορική γραμμή εξωστρέφειας και σύνδεσης της πόλης με τη δυτική κουλτούρα θα μπορούσε να αποτελέσει τον ιδανικό συνδετικό κρίκο με την πορεία του Γιάννη Σπανού. Ενός δημιουργού που, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ξεκίνησε από το Κιάτο για να αφήσει το μουσικό του αποτύπωμα στις περίφημες μπουάτ της Αριστερής Όχθης του Σηκουάνα και, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, να γεννήσει το «Νέο Κύμα».

Αντί αυτής της βαθιάς ιστορικής σύνδεσης, το επικοινωνιακό «θέατρο του παραλόγου» της δημοτικής αρχής καταρρίπτει κάθε κανόνα στοιχειώδους λογικής. Η ίδια η επίσημη πρόσκληση του Δήμου σφραγίζει το οργανωτικό αλαλούμ: προγραμματίζει την επίσημη ονοματοδοσία του κτιρίου την Πέμπτη 18 Ιουνίου και θυμάται να κάνει την τελετή εγκαινίων δύο μέρες μετά, το Σάββατο 20 Ιουνίου!

Ο πολίτης αναρωτιέται δικαίως: «Αφού το κτίριο πήρε όνομα την Πέμπτη, τι εγκαινιάζουμε το Σάββατο;»

Κανείς δεν σκέφτηκε ότι, όταν προσφέρεις δύο «μεγάλα» γεγονότα μέσα σε 48 ώρες για το ίδιο κτίριο, το ένα ακυρώνει τη μοναδικότητα του άλλου;
Αυτό που γίνεται στο Κιάτο είναι παγκόσμια πρωτοτυπία: είμαστε ο μόνος δήμος που εγκαινιάζει ένα κτίριο σε δόσεις, για να προλάβει ο δήμαρχος να ανεβάσει πολλά βίντεο στο TikTok!
Ρε συ Σπύρο, το να χωρίζεις την ονοματοδοσία από τα εγκαίνια επειδή δεν σου βγαίνουν τα νούμερα των αναθέσεων, δεν είναι πολιτιστικό μάρκετινγκ. Είναι η επαρχιακή εκδοχή του «κάνω ψυχανάλυση μέσω TikTok για να γλιτώσω το πενηντάρικο του γιατρού»!
Ένα απλό εγχειρίδιο σοβαρής πολιτιστικής διαχείρισης να διάβαζαν, θα έβλεπαν ότι η ονοματοδοσία και τα εγκαίνια αποτελούν την ίδια, ενιαία συμβολική πράξη. Η διάσπασή τους σε δύο φάσεις αποτελεί την επιτομή του επικοινωνιακού λαϊκισμού, που το μόνο που υπηρετεί είναι η ανάγκη για τη δημιουργία δύο κυμάτων δημοσιότητας για εσωτερική κατανάλωση.
Αν αυτό είναι το «σύγχρονο όραμα» του κ. Σταματόπουλου για το Κιάτο , τότε συνιστά την επιτομή της επαρχιακής ματαιοδοξίας. Αν ζούσε ο Φιλύρας, τον οποίο επιτέλους θυμήθηκαν πρόσφατα, θα τους έλεγε ότι όλο αυτό είναι η αποθέωση του Πιερότου που φορά το προσωπείο του προοδευτικού, ενώ η ψυχή του παραμένει προσκολλημένη στο μικροπολιτικό κέρδος.
Απέναντι, όμως, σε αυτή την επικοινωνιακή σύγχυση υπάρχει και ο άλλος δρόμος. Εκείνος που, όταν το μεράκι υπερνικά την ανάγκη για προβολή, ξέρει να τιμά τους ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού με αυθεντικότητα.

Πόσοι σπουδαίοι καλλιτέχνες δεν συμμετέχουν σε μια αξιόπιστη παραγωγή ως προσκεκλημένοι (guest), μόνο και μόνο για να τιμήσουν τη μνήμη του δημιουργού;

Πόσες τέτοιες παραγωγές δεν έχουν στηθεί τιμώντας εμβληματικές προσωπικότητες;
Για τα εγκαίνια του «Γιάννης Σπανός», οι εναλλακτικοί δρόμοι ήταν εκεί, ορθάνοιχτοι. Θα μπορούσαν να είχαν επιστρατευτεί άνθρωποι του πολιτισμού με βαθιά γνώση και εντοπιότητα, ώστε να οργανώσουν εθελοντικά μια παραγωγή-σταθμό. Μια προσπάθεια βασισμένη σε ανθρώπους που εκτιμούσαν βαθιά τον συνθέτη, αξιοποιώντας παράλληλα το έμψυχο δυναμικό καταξιωμένων ντόπιων μουσικών που διαπρέπουν στο πανελλήνιο.

Μέσω τέτοιων προσωπικών γεφυρών, εμβληματικές φωνές που σφράγισαν το έργο του Σπανού δεν θα έλεγαν ποτέ «όχι» σε ένα τιμητικό κάλεσμα, σε μια πόλη που απέχει μόλις μια ανάσα από την Αθήνα. Το κόστος θα ήταν υποπολλαπλάσιο και το καλλιτεχνικό αποτύπωμα μοναδικό. Αντίθετα, επιλέχθηκε η δαπανηρή, κοστολογημένη εμπορική οδός «με το αζημίωτο».