Στις 23 Οκτωβρίου 1940 γεννήθηκε ο άνθρωπος που έγινε συνώνυμο του ποδοσφαίρου

Στις 23 Οκτωβρίου 1940 γεννήθηκε ο άνθρωπος που έγινε συνώνυμο του ποδοσφαίρου

Για το ποδοσφαιρικό φαινόμενο Πελέ μιλούν πιο εύγλωττα από τις λέξεις οι ασύλληπτες επιδόσεις του, τα ρεκόρ και οι αναρίθμητες βραβεύσεις του, κάνοντας οποιαδήποτε εισαγωγή στον μοναδικό σούπερσταρ των γηπέδων εντελώς περιττή.

Ο Edson Arantes do Nascimento , γνωστός ως Πελέ ,γεννήθηκε στις 23 Οκτωβρίου 1940, στην πόλη Τρες Κορασόες της Βραζιλίας, ως ο πρωτότοκος γιος του ποδοσφαιριστή Ντοντίνιο (Joao Ramos do Nascimento). Οι γονείς του του έδωσαν το όνομα του περίφημου εφευρέτη Τόμας Έντισον, τον φώναζαν όμως με το χαϊδευτικό «Ντίκο». Το παρατσούκλι «Πελέ» θα του κολλήσει στα σχολικά του χρόνια, πιθανότατα από τη λάθος προφορά εκ μέρους του μικρού Ντίκο του ονόματος του αγαπημένου του ποδοσφαιριστή, του γκολκίπερ της Βάσκο ντα Γκάμα Μπιλέ. Ο ίδιος πάντως στην αυτοβιογραφία του ισχυρίζεται ότι δεν έχει ιδέα τι σημαίνει το όνομα, ούτε και οι παιδικοί του φίλοι γνωρίζουν πώς του κόλλησε το «Πελέ».

Τα πρώτα χρόνια

Με τον Πελέ σε μικρή ηλικία, η οικογένεια μετακομίζει στο Bauru, με τον πατέρα Ντοντίνιο να πασχίζει να τα φέρει βόλτα ως επαγγελματίας ποδοσφαιριστής. Ο Πελέ μεγαλώνει μέσα στη φτώχεια, καταφέρνει ωστόσο να αναπτύξει ένα στοιχειώδες ταλέντο για το ποδόσφαιρο, παίζοντας στους δρόμους της πόλης με αυτοσχέδια μπάλα καμωμένη από κάλτσα παραγεμισμένη με κουρέλια.

Ο πατέρας του βάλθηκε κατόπιν να του διδάξει τα μυστικά της στρογγυλής θεάς, γράφοντας παράλληλα τον γιο του σε τοπικές ομάδες νέων (Sete de Setembro, Canto do Rio, Sao Paulinho, Ameriquinha). Ο Πελέ αρχίζει να δείχνει το ταλέντο του, κάνει όμως παράλληλα και αμέτρητες δουλειές του ποδαριού για να συμβάλει στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Οι ποδοσφαιρικές επιδόσεις του μικρού αρχίζουν βέβαια προοδευτικά να χιλιοτραγουδιούνται στην τοπική αθλητική κοινότητα: έφηβος πλέον, γράφεται στην ομάδα Bauru Athletic Club -με προπονητή τον πρώην διεθνή βραζιλιάνο μπαλαδόρο Waldemar de Brito-, την οποία οδηγεί σε 3 συνεχόμενα πρωταθλήματα νέων (1954-1956)! Ο προπονητής Brito πείθει εντέλει την οικογένεια Νασιμέντο να επιτρέψει στο 15χρονο ποδοσφαιρικό φαινόμενο να εγκαταλείψει την πατρική εστία για χάρη της επαγγελματικής ομάδας Σάντος…

Εθνικός θησαυρός της Βραζιλίας

Με το που υπέγραψε ο Πελέ στη Σάντος (Ιούνιος 1956), ξεκίνησε αμέσως προπονήσεις με τη βασική ομάδα. Πριν κλείσει μάλιστα τα 16 του χρόνια είχε ήδη σκοράρει το πρώτο του γκολ στη μεγάλη κατηγορία, από τα 1.281 που σημείωσε συνολικά στην τρομακτική του καριέρα! Και στην πρώτη του ολοκληρωμένη σεζόν το 1957, όχι μόνο ξεκινούσε ως βασικός αλλά έγινε και ο πρώτος σκόρερ της κατηγορίας, αναγκάζοντας το εθνικό συγκρότημα της Βραζιλίας να τον καλέσει στις τάξεις του, μόλις 10 μήνες μετά την εμφάνισή του στα επαγγελματικά γήπεδα.

Ο κόσμος ήταν λοιπόν έτοιμος να υποδεχτεί τον Πελέ στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1958 στα γήπεδα της Σουηδίας. Στο Μουντιάλ του 1958 το αστέρι του Πελέ γεννιέται: σφραγίζει την ευρύτατη νίκη της Βραζιλίας με 5-2 στον τελικό έναντι της Σουηδίας, σκοράροντας το πέμπτο γκολ στις καθυστερήσεις, με τη Βραζιλία να κατακτά το πρώτο παγκόσμιο τρόπαιο της ιστορίας της και τον Πελέ να γράφει τη δική του ιστορία, ως ο νεότερος σκόρερ σε Μουντιάλ (17 ετών)!

Ο νεαρός σούπερσταρ δέχεται καταιγισμό προσφορών για να μετακινηθεί σε περίφημες ευρωπαϊκές ομάδες, με τη Ρεάλ Μαδρίτης, τη Γιουβέντους και τη Μάντσεστερ να καρδιοχτυπούν να τον αποκτήσουν, με διάταγμα ωστόσο του προέδρου της Βραζιλίας Janio Quadros ο Πελέ κηρύσσεται «εθνικός θησαυρός» και παρεμποδίζεται νομικά η μετακίνησή του σε ομάδα του εξωτερικού! Η Σάντος διασφαλίζει βέβαια πλουσιοπάροχες παροχές στο αστέρι της, διοργανώνοντας ιδιαιτέρως επικερδή για τον ίδιο φιλικά ματς με ομάδες του κόσμου…

Πρωταθλήματα, παγκόσμια κύπελλα και φήμη που δεν έχει όμοιό της

Ο Πελέ κατακτά με τη Σάντος το πρωτάθλημα του 1958, με τον ίδιο πρώτο σκόρερ με 58 τέρματα (ρεκόρ Βραζιλίας που παραμένει μέχρι και σήμερα!), ενώ στα επόμενα 4 χρόνια οι εμφανίσεις του με τα χρώματα της Σάντος θα μείνουν μνημειώδεις.

Η σεζόν του 1962 θα σταθεί για τη Σάντος και τον Πελέ η πλέον πετυχημένη στα χρονικά τους: κατακτούν πρωτάθλημα και κύπελλο Βραζιλίας, το Κόπα Λιμπερταδόρες και για πρώτη φορά στην ιστορία της Σάντος και το Διηπειρωτικό Κύπελλο!

Σειρά είχε κατόπιν το Μουντιάλ της Χιλής του 1962, με τον Πελέ να τραυματίζεται ωστόσο νωρίς και να χάνει τα τελευταία ματς της εθνικής, που θα έδιναν στη Βραζιλία τον δεύτερο συνεχόμενο τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή. Παρά το γεγονός ότι είδε το μεγαλύτερο μέρους του κυπέλλου από το πάγκο, οι προσφορές από ευρωπαϊκά κλαμπ πέφτουν και πάλι βροχή.

Τέσσερα χρόνια αργότερα, αυτή τη φορά στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966 στα γήπεδα της Αγγλίας, οι βίαιες κόντρες των αντίπαλων αμυντικών (κυρίως της Βουλγαρίας και της Πορτογαλίας) θα του στερούσαν και πάλι τη δυνατότητα να κάνει τα μαγικά του, με την εθνική Βραζιλίας να εγκαταλείπει νωρίς τον διεθνή αθλητικό θεσμό.

Το 1963 κατακτά και πάλι με τη Σάντος το Κόπα Λιμπερταδόρες, αυτή τη φορά μέσα σε αργεντίνικο έδαφος, σημειώνοντας μάλιστα στα ημιτελικά κατά της Botafogo μια από τις καλύτερες εμφανίσεις που έκανε ποτέ στα γήπεδα: χατ τρικ στο Μαρακανά! Και βέβαια βοηθά καθοριστικά την ομάδα του να διατηρήσει τον τίτλο στο Διηπειρωτικό του 1963.

Παρά τις απογοητεύσεις στην παγκόσμια σκηνή, ο θρύλος του Πελέ συνέχισε να σκαρφαλώνει σε επίπεδα που κανείς δεν έχει έκτοτε απολαύσει: στα τέλη της δεκαετίας του ’60, οι αντίπαλες φατρίες του εμφυλίου πολέμου της Νιγηρίας συμφώνησαν σε 48ωρη κατάπαυση του πυρός για να παρακολουθήσουν τον Πελέ σε φιλικό ματς στο Λάγος!

Παρά το γεγονός ότι η Σάντος κατέκτησε το τοπικό πρωτάθλημα του Σάο Πάολο (Campeonato Paulista) το 1967, 1968 και 1969, ο Πελέ συνέβαλλε ολοένα και λιγότερο στην περιορισμένη πλέον επιτυχία της ομάδας. Παρά ταύτα, στις 19 Νοεμβρίου 1969 ο άσος γράφει ιστορία σκοράροντας το χιλιοστό γκολ του σε όλες τις διοργανώσεις! Η πολυαναμενόμενη στιγμή για όλη τη Βραζιλία, που ονομάστηκε «O Milésimo» (το χιλιοστό), ήρθε με πέναλτι στο Μαρακανά ενάντια στη Βάσκο ντα Γκάμα.

Για τον Πελέ ωστόσο το πιο ωραίο γκολ που πέτυχε ποτέ σημειώθηκε στο στάδιο Rua Javari σε αγώνα του Campeonato Paulista κατά της αντίπαλης Γιουβέντους του Σάο Πάολο στις 2 Αυγούστου 1959. Καθώς δεν υπήρχε τηλεοπτική κάλυψη του ματς, ο Πελέ ζήτησε να φτιαχτεί μια αναπαράσταση με animation για το συγκεκριμένο τέρμα….

Τον Μάρτιο του 1961, ο Πελέ σκοράρει το ξακουστό «gol de placa» (γκολ άξιο για τιμητική πλακέτα), το καλύτερο τέρμα που σημειώθηκε ποτέ στο Μαρακανά, όπως λέει ο θρύλος. Ο Πελέ παίρνει την μπάλα στην περιοχή της ομάδας του, διατρέχει όλο το γήπεδο, περνάει όποιον βλέπει μπροστά του και πλασάρει τον αβοήθητο τερματοφύλακα! Το επίτευγμα ήταν τόσο καθηλωτικό που απονεμήθηκε πράγματι τιμητική πλακέτα στον Πελέ για το ωραιότερο γκολ που έβλεπε ποτέ το Μαρακανά.

Η τελευταία συμμετοχή του σε Παγκόσμιο Κύπελλο θα λάμβανε χώρα το 1970, στα γήπεδα του Μεξικού, που θα σηματοδοτούσε τη θριαμβευτική επιστροφή τόσο του Πελέ όσο και της Βραζιλίας. Ο ίδιος ήταν μάλιστα απρόθυμος να συμμετέχει στη διοργάνωση, η συμβολή του ωστόσο στην κατάκτηση του βαρύτιμου τροπαίου με 4 γκολ (το ένα στον τελικό με την Ιταλία) θα διέψευδε τις αρχικές του ενστάσεις. Η εθνική Βραζιλίας του 1970 μνημονεύεται από πολλούς ως το καλύτερο αντιπροσωπευτικό συγκρότημα που είδαν ποτέ τα γήπεδα της οικουμένης.

Απόσυρση και αμερικανικές περιπέτειες

Μετά την ολοκλήρωση της αγωνιστικής σεζόν του 1974 (τη 19η με τα χρώματα της Σάντος), ο Πελέ αποσύρθηκε από τις επαγγελματικές του υποχρεώσεις, παρά το γεγονός ότι θα φορούσε περιστασιακά τη φανέλα της Σάντος σε σημαντικά ματς. Την επόμενη χρονιά ωστόσο θα δελεαστεί από την πρόταση της νεοϋρκέζικης ομάδας Κόσμος, μετακινούμενος στην Αμερική.

Η παρουσία του Πελέ στις ΗΠΑ θα στεκόταν αξιοσημείωτη για το γεγονός ότι κατάφερε να κάνει το σπορ του ποδοσφαίρου μεγάλη ατραξιόν, παρά το γεγονός ότι μέχρι τότε ελάχιστοι Αμερικανοί παρακολουθούσαν το τόπι. Το 1977 μάλιστα, παρά το γεγονός ότι δεν ήταν πλέον ο Πελέ που φοβόταν -και θαύμαζε- όλος ο πλανήτης, κατάφερε στην τρίτη και τελευταία σεζόν του να κατακτήσει το βορειοαμερικανικό πρωτάθλημα με την Κόσμος!

Η τελευταία φορά που θα πατήσει γήπεδο ως παίκτης σημειώθηκε την 1η Οκτωβρίου 1977, με το φιλικό ματς ανάμεσα στις δυο του ομάδες, την Κόσμος και τη Σάντος, στη Νέα Υόρκη. Ο ποδοσφαιριστής του αιώνα αποσύρθηκε έχοντας σημειώσει 1.281 γκολ στα 1.363 ματς της ασύλληπτης καριέρας του…

Ο θρύλος ζει …

Το κρέμασμα των παπουτσιών του δεν θα στερούσε βέβαια τίποτα από τη δημόσια εικόνα του θρύλου των γηπέδων, που παραμένει ενεργός σε διάφορους επαγγελματικούς στίβους. Το 1978 του απονεμήθηκε εξάλλου το International Peace Award για τη δουλειά του στη UNICEF, την ίδια ώρα που ο Πελέ λειτουργεί ως πρεσβευτής των Ηνωμένων Εθνών σε θέματα οικολογίας και περιβάλλοντος αλλά και ως «υπουργός» των σπορ στη Βραζιλία.

Το 1991 η FIFA τον ονόμασε «ποδοσφαιριστή του αιώνα», από κοινού με το άλλο τρομερό παιδί της στρογγυλής θεάς, τον αργεντίνο άσο Ντιέγκο Μαραντόνα!

Για πολλούς βέβαια τα ποδοσφαιρικά κατορθώματα του Πελέ δεν έχουν όμοιό τους στην ποδοσφαιρική ιστορία, με τον ίδιο να μένει ορόσημο του σπορ που κάθε νέο αστέρι θα προσπαθούσε έκτοτε να ξεπεράσει. Ποιος να φτάσει όμως τον Βραζιλιάνο που έκανε άλλοτε την ανθρωπότητα να σταματά τις δραστηριότητές της για να απολαύσει τις σχεδόν υπερφυσικές ικανότητές του…

Είπαν για τον Πελέ

  • ” Ο μεγαλύτερος παίκτης στην ιστορία ήταν ο Ντι Στέφανο. Αρνούμαι να κατατάξω τον Πελέ ως παίκτη. Ήταν πάνω από αυτό “. Φέρεντς Πούσκας
  • ” Ο Πελέ είναι ο καλύτερος παίκτης όλων των εποχών. Καλύτερος από τον Μέσι και τον Κριστιάνο Ρονάλντο που και οι δύο είναι μεγάλοι παίκτες “. Αλφρέδο Ντι Στέφανο
  • ” Μπορώ να γίνω νέος Ντι Στέφανο, αλλά δεν μπορώ να είμαι νέος Πελέ. Αυτός είναι κάτι που ξεπερνά τα όρια της λογικής “. Γιόχαν Κρόιφ
  • ” Ο Πελέ έπαιξε σε μια εποχή που είχε τόσους πολλούς σπουδαίους παίκτες και σε αυτή την ατμόσφαιρα ξεχώριζε πάνω από τους άλλους, ήταν ο πλήρης παίκτης από κάθε άποψη, αλλά και ένας καλός άνθρωπος, ο Ρονάλντο είναι ακόμα νέος και έχει πολλά χρόνια μπροστά από τον εαυτό του, αλλά από τώρα δεν βλέπω κανέναν που να μπορεί να συγκριθεί με τον Πελέ ” . Εουσέμπιο Ντα Σίλβα Φερέιρα
  • ” Χωρίς αμφιβολία ο Πελέ είναι ο κορυφαίος όλων. Όταν ο Θεός έφτιαξε τον Πελέ έβαλε επάνω του ότι χρειάζεται ένας ποδοσφαιριστής να έχει. Ήξερε πως να σουτάρει, πως να ντριπλαρει, πως να χρησιμοποιεί το κεφάλι του. Τεχνικά, τακτικά, σωματικά, ψυχικά ήταν ο καλύτερος “. Ζίκο
  • ” Τώρα ο Μέσι είναι ο κορυφαίος όλων, είναι η ώρα του. Όμως, ο κορυφαίος όλων των εποχών είναι ο Πελέ. Είναι πάνω από τον Μέσι “. Φραντς Μπεκενμπάουερ
  • ” Υπάρχει ο Πελέ, ο άνθρωπος και μετά ο Πελέ, ο παίκτης. Και το να παίζεις σαν τον Πελέ είναι να παίζεις σαν τον Θεό “. Μισέλ Πλατινί
  • ” Ο Πελέ ήταν ο πιο ολοκληρωμένος παίκτης που έχω δει ποτέ, είχε τα πάντα. Δύο καλά πόδια, μαγεία στον αέρα. Γρήγορος. Δυνατός. Θα μπορούσε να νικήσει τους ανθρώπους με δεξιότητα. Θα μπορούσε να ξεπεράσει τους ανθρώπους. Με μόνο αυτό το ύψος έμοιαζε με έναν τεράστιο αθλητή στο γήπεδο. Ήταν ο καλύτερος γιατί μπορούσε να κάνει οτιδήποτε και όλα σε ένα γήπεδο ποδοσφαίρου. Θα μπορούσε να παίξει σε οποιαδήποτε θέση “. Μπόμπι Μουρ
  • ” Νομίζω ότι υπάρχει κάποιος που ήταν ακόμα καλύτερος (από τον Μέσι) και αυτός είναι ο Πελέ που χρησιμοποίησε και τα δύο πόδια στο γήπεδο, ήταν τόσο επικίνδυνος με το δεξί του όσο ήταν με το αριστερό του καλά , και δημιούργησε πολλές ευκαιρίες “. Τζιάνι Ριβέρα
  • ” Μερικές φορές νιώθω σαν να επινοήθηκε το ποδόσφαιρο για αυτόν τον μαγικό παίκτη “. Μπόμπι Τσάρλτον 

* Σημείωση : Όλοι οι ανωτέρω έχουν ψηφιστεί στους 25 κορυφαίους του 20ού αιώνα στις εκλογές της IFFHS.

Google+ Linkedin

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*
*
*