Υπάρχουν κάποιες συμπτώσεις που μοιάζουν γραμμένες από το χέρι της ίδιας της μοίρας. Σαν σήμερα, στις 17 Απρίλη, ο νους μας ταξιδεύει στον Δημήτρη Μητροπάνο και τον Νίκο Παπάζογλου, που έφυγαν την ίδια ημέρα, αφήνοντας στην αιωνιότητα μια ανεκτίμητη μουσική παρακαταθήκη, αλλά και στιγμές που πλημμυρίζουν το χθες με την ανεξίτηλη παρουσία τους.

Ακριβώς συνομήλικοι, γεννημένοι αμφότεροι το 1948, ο ένας στη Θεσσαλονίκη και ο άλλος στα Τρίκαλα, οι δύο βαθύτατα λαϊκοί καλλιτέχνες συναντήθηκαν στο πάνθεον εκείνων που υπηρέτησαν την τέχνη με απόλυτη ανιδιοτέλεια. Τους ένωνε μια βαθιά, ανεπεξέργαστη λαϊκότητα· μια στάση ζωής που επέβαλλε το έργο τους να είναι πάντα μεγαλύτερο από τη δημόσια εικόνα τους.

Αυτή η κοινή τους ρίζα αποτυπώθηκε ανάγλυφα στον τρόπο που τραγούδησαν τη μοναξιά, αλλά και την ίδια την πατρίδα. Όταν ο Μητροπάνος ερμήνευε την «Εθνική μας μοναξιά», περιέγραφε το συλλογικό αίσθημα ενός λαού που ψάχνει τον εαυτό του μέσα σε ένα «Πλανόδιο τσίρκο» που αλλάζει θεατρίνους και κοινό. Την ίδια στιγμή, ο Παπάζογλου, ως ο «Μοναχός ο άνθρωπος», μας θύμιζε πως η μοναξιά είναι πιο βαριά μέσα στο πλήθος, ψιθυρίζοντας όμως πάντα ένα «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ», αναγνωρίζοντας πως αυτός ο τόπος παραμένει η μόνη μας αυλή.

Μας έμαθαν πως «δε βγαίνουνε τα όνειρα σε πλειστηριασμό» και πως «Όταν κινδυνεύεις, παίξε την πουρούδα», γιατί η παρτίδα παίζεται ακόμα.

Μέσα από τη δωρική ερμηνεία του Μητροπάνου, νιώσαμε πως «Φθινόπωρο θα πει μελαγχολία», ενώ με τη λυρική φωνή του Παπάζογλου είδαμε στον «Αύγουστο» τη «φυλακή» να φέγγει από μέσα.

Ο Μητροπάνος, ένας «Αριστερός από κούνια» που έκανε τη συνείδηση τραγούδι, και ο Παπάζογλου, ο «Ποιητής με το κόκκινο μαντίλι» που εισήγαγε τον ινδιάνικο λυγμό στην ελληνική μουσική, βάδισαν σε διαφορετικά μονοπάτια για να συναντηθούν στον ίδιο δρόμο της ιστορίας την ίδια ακριβώς ημέρα, με διαφορά μόλις ενός χρόνου (2011 ο Παπάζογλου, 2012 ο Μητροπάνος).

Σήμερα τους θυμόμαστε με σεβασμό. Ο νους μας ταξιδεύει στις απέραντες θάλασσες, στους μεγάλους έρωτες και στα εμβληματικά τραγούδια που, ενσαρκώνοντας πανανθρώπινες αξίες, μας χάρισαν δύο από τους πιο τίμιους εργάτες του πολιτισμού μας.

Και αν αναζητάμε ένα τελευταίο κοινό τους στοιχείο, αυτό είναι σίγουρα ένα μπαγλαμαδάκι – καμάρι και στολίδι τους – που συνεχίζει να συνοδεύει τα μεράκια μας με κάνα τραγουδάκι, θυμίζοντάς μας πως η αυθεντικότητα δεν πεθαίνει ποτέ.