Του Χρήστου Καλαντζή*

Μέρα Μαγιού στο Κιάτο κι η πόλη μοιάζει με πλοίο. Όχι από εκείνα που φεύγουν βρε παιδί μου. Όχι, όχι! Όχι από εκείνα τα μεγάλα, τα ταξιδιάρικα. Αλλά από τα άλλα, τα έμπειρα, τα παλιά σκαριά, τα ταλαιπωρημένα! Εκείνα που έχουν μάθει να κάνουν κύκλους με τέτοια αυτοπεποίθηση ώστε στο τέλος τους δίνεις και συγχαρητήρια για τη «σταθερή πορεία».

Στα μάτια μου είναι ένα καράβι τίμιο, λίγο σκουριασμένο βέβαια, αλλά τίμιο! Μια σκούνα που δεν κινείται ποτέ απλώς επιπλέει με επαγγελματισμό.

Μπήκε ο Μάιος, βάλαμε τα λουλούδια της Πρωτομαγιάς στα ξάρτια, κι από μακριά το πλοίο δείχνει έτοιμο για απόπλου. Από κοντά όμως καταλαβαίνεις ότι απλώς… αλλάξαμε γλάστρες!

Να! Για παράδειγμα χθες το πρωί, στην πλατεία που κατασκευάζεται, στο κατάστρωμα ήθελα να πω, πέτυχα μια σκηνή «ανακατασκευής» με ένταση.

Ο καπετάνιος κι ένας εργολάβος σε θερμή συζήτηση. Χέρια στον αέρα, φωνές με βάθος, βλέμματα με καλλιτεχνική συνέπεια. Για μια στιγμή είπα «εδώ χαράζουν ρότα». Ακολούθως όμως σκέφτηκα «εδώ ανεβαίνει έργο και κάνουν πρόβα»!

Δεν έμεινα για το φινάλε. Στο Κιάτο τα καλά έργα παίζονται σε επαναλήψεις και νομοτελειακά συνοδεύονται από παθιασμένους κομπασμούς για το ύψος των χρηματοδοτήσεων.

Ο Πλάτωνας είχε πει πως η πολιτεία μοιάζει με πλοίο όπου οι ναύτες μαλώνουν για το τιμόνι. Εμείς το πήγαμε παρακάτω, μαλώνουμε  για το ποιος έχει το κυλικείο, ποιος κρατά τα κουπιά και ποιος θα θυμάται ποιον, όταν κοντοζυγώσει «η ώρα του κυτίου»!

Και το ωραιότερο; Στο τέλος τα βρίσκουμε όλοι! Για το καλό του πλοίου φυσικά!  Έστω, για να συνεχίσει να λειτουργεί το φαγοπότι χωρίς περισπασμούς.

Σε ετούτο το καράβι η πολυετής αντιπολίτευση, για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, δεν είναι πάντα αντίθετος άνεμος. Περισσότερο θυμίζει βοηθητικό ντεπόζιτο. Όταν πέφτει η πίεση στη μηχανή, ρίχνει λίγο καύσιμο στο σύστημα και συνεχίζουμε. Συνεχίζουμε σταθερά, κυκλικά, με συνέπεια που θα ζήλευε κι η ίδια η πυξίδα.

Οι επιβάτες του πλοίου μας έχουν λύσει το θέμα της πολιτικής. Δεν ρωτούν ποτέ πού πάει το καράβι. Ρωτούν μονάχα αν έχουν καλή θέση. Αν υπάρχει μια μικρή εξυπηρέτηση, μια καμπίνα με θέα, ένα «σε θυμάμαι», την κατάλληλη στιγμή… ή μία θεσούλα προς εξαργύρωση!

Υπάρχουν βέβαια κι οι άλλοι. Οι εργολάβοι τ’ αμπαριού. Αυτοί που κουβαλάνε τ’ αποκαΐδια για να συνεχίζεται η πλεύση. Με το αζημίωτο φυσικά. Το πλοίο μπορεί να κάνει κύκλους αλλά η οικονομία του δουλεύει ρολόι.

Και το πλήρωμα; Ευγενικό καθώς είναι δε ζητά πολλά. Μια ήσυχη θάλασσα και λίγη κατανόηση. Σαν να υπάρχει μια άτυπη συμφωνία, εσείς δεν θα ρωτάτε την πορεία κι εμείς θα φροντίζουμε για εσάς!

Κάποτε πίστευα πως το πρόβλημα είναι ποιος κρατά το τιμόνι. Σήμερα υποψιάζομαι πως είναι πιο απλό και πιο ενοχλητικό. Έχουμε μάθει να ταξιδεύουμε χωρίς να ρωτάμε πού πάμε!

Γιατί ο πελάτης ζητά χάρη, ενώ ο πολίτης ζητά προορισμό. Ο πελάτης ψάχνει τον άνθρωπό του, ενώ ο πολίτης τον θεσμό!

Κι εμείς, μεταξύ μας, έχουμε μια ιδιαίτερη αδυναμία στους πελάτες, στους ανθρώπους μας, στα «δικά μας παιδιά»! Ειδικά όταν μας θυμούνται την κατάλληλη στιγμή!

Έτσι η ταλαιπωρημένη σκούνα μας συνεχίζει. Με πρόγραμμα, με σοβαρότητα και με μια πορεία που αν την κοιτάξεις προσεκτικά, θυμίζει κύκλο.

Ίσως μια μέρα, ανάμεσα σε ένα στεφάνι λουλουδιών και μια υπόσχεση καλύτερης θέσης στο κατάστρωμα, να καταλάβουμε κάτι απλό κι ελαφρώς άβολο.

Ξοδέψαμε τόσα χρόνια με τόσους κύκλους κι αρχίσαμε να το λέμε «ταξίδι»!

Δε χαθήκαμε στη θάλασσα βρε αδέρφια.

Απλώς… κάποιος πρέπει να λύσει τον κάβο.

Έστω να τον κόψει!