Του Χρήστου Καλαντζή*

Όλα, μα όλα ξεκίνησαν μέσα σ’ ένα δευτερόλεπτο! Σ’ ένα συνηθισμένο κόκκινο φανάρι μιας ανώνυμης πόλης όταν ένας οδηγός κοιτάζει τον καθρέφτη του αυτοκινήτου και… ξαφνικά;;

Ξαφνικά τα μάτια του πνίγονται σ’ ένα παχύ, κατάλευκο φόντο. Μια εκτυφλωτική άσπρη θάλασσα που δεν έχει κανένα, μα κανένα ίχνος από σκοτάδι.

Κοινώς, τα είδε όλα άσπρα ο χριστιανός!

Ασθενής πλέον μεταφέρεται στο νοσοκομείο όπου τον εξετάζει ένας οφθαλμίατρος. Κοιτάζει με τον φακό στα βάθη της κόρης των ματιών και δεν βρίσκει καμία βλάβη. Πραγματικά καμία βλάβη, κανένα σύμπτωμα. Ώσπου… ώσπου μέσα σε λίγες ώρες ο γιατρός χάνει κι ο ίδιος το φως του.

Ύστερα; Ύστερα ακολουθούν οι ασθενείς που κάθονταν στην αίθουσα αναμονής κι έπειτα όσοι βρέθηκαν στο πέρασμά τους! Η «λευκή νόσος» δεν έχει έλεος, δεν έχει εξήγηση και μεταδίδεται σαν αόρατη πυρκαγιά.

Πανικός πιάνει τις αρχές κι η απάντηση του κράτους είναι ένας ωμός, απόλυτος τρόμος.

Διατάζει να μαζέψουν τους τυφλούς και να τους πετάξουν σαν μολυσμένα απόβλητα σ’ ένα παλιό, εγκαταλελειμμένο ψυχιατρείο υπό την απειλή στρατιωτικών όπλων.  Πράγματι, στην πύλη στήνονται φρουροί μ’ αυστηρή διαταγή να πυροβολούν στο ψαχνό όποιον τολμήσει να πλησιάσει τα κάγκελα ή να ζητήσει βοήθεια.

Ανάμεσα σ’ αυτούς τους απόκληρους μπαίνει κι η σύζυγος του οφθαλμίατρου η οποία μυστηριωδώς δεν έχει χάσει την όρασή της. Λέει όμως ψέματα ότι τυφλώθηκε για να μην αφήσει τον άντρα της μόνο του στην κόλαση.

Εκεί μέσα στον κλειστό θάλαμο η αγωνία γίνεται ασφυξία. Οι μέρες περνούν, νέες φουρνιές τυφλών στοιβάζονται στους διαδρόμους. Τα καζανάκια σταματούν να δουλεύουν, το φαγητό λιγοστεύει, οι τοίχοι γεμίζουν περιττώματα. Ανθρώπινα σώματα σέρνονται στα τυφλά μέσα στη δυσωδία και στον απόλυτο τρόμο.

Πολύ γρήγορα ο πολιτισμός εξαφανίζεται σαν να μην υπήρξε ποτέ! Την θέση του παίρνει ο νόμος της ζούγκλας!

Μια ομάδα αδίστακτων τυφλών οχυρώνεται στην αποθήκη με τις προμήθειες κι εκβιάζει τους υπόλοιπους θαλάμους ζητώντας πρώτα τα κοσμήματα και ακολούθως τα χρήματά τους. Στη συνέχεια απαιτούν τις γυναίκες τους για να τους πετάξουν ένα κομμάτι ψωμί.

Η γυναίκα του γιατρού ζει το απόλυτο μαρτύριο. Το να «διατηρείς την όρασή σου» μέσα σ’ εκείνον τον βούρκο είναι η μεγαλύτερη κατάρα που μπορεί να σηκώσει άνθρωπος. «Βλέπει» τη φρίκη, «βλέπει» τον βιασμό και την κτηνωδία χωρίς να μπορεί να κλείσει τα μάτια. Μέχρι που η αγωνία της γίνεται λύσσα! Παίρνει ένα ψαλίδι και με μια απελπισμένη κίνηση κόβει τον λαιμό του αρχηγού των εκβιαστών.

Επανάσταση και πυρκαγιά ξεσπά και καίει το άσυλο. Οι έγκλειστοι βγαίνουν παραπατώντας στις αυλές μόνο και μόνο για να συνειδητοποιήσουν ότι οι σκοποί έχουν φύγει και οι πύλες είναι ανοιχτές.

Έχει τυφλωθεί πιά ολόκληρος ο κόσμος. Η γυναίκα του οφθαλμίατρου παίρνει από το χέρι μια μικρή ομάδα επιζώντων και βγαίνουν στους δρόμους μιας πόλης που έχει μετατραπεί σε νεκροταφείο.

Κάθε βήμα είναι ένας αγώνας να βρεθεί ένα κομμάτι φαγητό σε μια λεηλατημένη πόλη πριν καταρρεύσουν από την εξάντληση. Ένας διαρκής τρόμος για το αν θα ζουν την επόμενη μέρα.

Όλα τούτα λοιπόν, μια γυναίκα τα παλεύει μονάχη της. Μονάχη της να κρατήσει ζωντανή τη σπίθα της ανθρωπιάς μέσα σ’ ένα απέραντο, άσπρο τίποτα!

Ώσπου… ώσπου εξίσου ξαφνικά κι αναπάντεχα όπως χάθηκε, το φως αρχίζει δειλά, δειλά να επιστρέφει στα μάτια των ανθρώπων! Επιστρέφει αφήνοντας πίσω του το ανεξίτηλο σημάδι του πόσο κοντά στον γκρεμό ακροβατούμε πάντοτε.

Θα μου πείτε τώρα, πού τα βρήκες όλα τούτα; Τα φαντάστηκες; Όχι μωρέ, όχι! Απλώς θυμήθηκα ένα βιβλίο που είχα διαβάσει εκεί στις αρχές της κρίσης. Το «Περί Τυφλότητας» του Σαραμάγκου.

Το θυμήθηκα και το ξαναέπιασα λίγο στο χέρι. Περί τυφλότητας λοιπόν… κι εκείνη την πρώτη φορά φίλοι μου καλοί αγωνιούσα να μάθω πότε θα ξανάβλεπαν. Τώρα θα ρωτούσα αν…

Αν θέλουν πράγματι να δουν ή αν τελικά εξυπηρετεί αυτή η βολική σαπίλα!